فروشگاه آژنو دام, طیور و آبزیان
0 محصولات نمایش سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

طرح زنبورداری

طرح زنبور داری

در این مقاله میخواهیم درباره‌ی طرح زنبورداری اطلاعاتی را ارائه دهیم.

زنبور عسل یا مُنج گونه‌ای زنبور است که عسل می‌سازد. زنبور عسل این کار را با گردآوری شهد گل‌ها در کندو انجام می‌دهد.

انواع زنبور و کار آنها

در این مقاله همه چیز درباره طرح زنبورداری وجود دارد. فارسی به زنبور عسل منگ، منج و مگس انگبین هم گفته می‌شود. زنبورهای هر کندو یکی از سه نوع زنبور ملکه، زنبور نر و زنبور کارگر هستند.

زنبور ملکه مهمترین گونه در کندو بوده و به نوعی رهبر کندو است. اگر زنبور ملکه نباشد زنبورهای کارگر از جمع آوری شهد و تولید عسل درست میکشند.

اگر در داخل کندو تخم روز وجود داشته باشد زنبورها شروع به تولید شفیره ملکه برای تولید ملکه جدید می‌کنند. در غیر این صورت کل کندو از بین می رود.

زنبورهای کارگر ماده بوده و همانطور که از اسمشان مشخص است، کل کار جمع آوری و تولید عسل به عهده این گروه است.

زنبور نر هم فقط برای بارورکردن ملکه است. و هیچ کار دیگری انجام نمیدهد.

طرح زنبورداری
طرح زنبورداری

ویژگی های عسل خوب

بسیاری از مردم تصور می‌کنند عسل طبیعی عسلی است که شکرک نزند و سفت باشد اما این تفکر اشتباه است.

عسل طبیعی به دلیل این که حرارت نمی‌بیند حتما در بازه زمانی بین یک تا سه ماه شکرک می‌زند.

مهم :«تولید کنندگان به ۹۰ درصد عسل‌های موجود دربازار حرارت می‌دهند تا از شکرک زدن آنها جلوگیری کنند.

چون اکثر مردم با ویژگی‌های عسل طبیعی آشنا نیستند و عسل شکرک‌زده خریداری نمی‌کنند.»

تشخیص با کیفیت بودن عسل

عسل با کیفیت باید روان بوده و غلظت کمی داشته باشد. از آنجایی که قندهای موجود در عسل طبیعی کوچک مولکول هستند.

اگر ظرف این عسل را کج بگیریم به راحتی از ظرف پایین سرازیر می‌شود.

ولی عسلی که از خوراندن شکر به زنبور تولید شده باشد، قند آن درشت ملکول است و غلیظ به نظر می‌رسد.

هرچند تشخیص عسل با کیفیت به سختی و تنها از طریق تست و آزمایش نمونه عسل در آزمایشگاه امکان‌پذیراست.

ولی روش‌هایی وجود دارد که مردم عادی نیز بتوانند تا حدودی عسل مرغوب را از سایر عسل‌ها تشخیص دهند.

اگر عسل خوب را درآب سرد قرار دهیم به سرعت خودش را می‌گیرد و سفت می‌شود و به سختی درآب سرد مخلوط می‌شود.

عسل با کیفیت
عسل با کیفیت

محل زنبور های عسل

برای شروع کار طرح زنبورداری قبل از هر چیز باید بدانید محلی که قصد دارید در آن کندوها را مستقر کنید، کجاست .

همچنین باید بدانیم که چگونه محیطی است، که برای زنبورها مناسب است و احتیاجات کلونی را برآورده می کند.

ضمن اینکه محصول اضافه هم داشته باشد تا خودتان هم از آن استفاده کنید.

محل زنبور های عسل
محل زنبور های عسل

فضای مناسب شغل زنبورداری

برای شروع طرح زنبورداری فضای مورد نظر باید از لحاظ شهد و گرده فراوان مناسب شغل زنبورداری باشد.

محیط فاقد گل و گیاه یا محیطی که گل و گیاه در آن کم بوده یا فقط مدت کوتاهی از سال گل وجود دارد، برای زنبور داری مناسب نیست.

مهم ترین و اساسی ترین بخش زنبور داری، داشتن محیط مناسب است.

جایی که در اکثر اوقات سال گل فراوان وجود داشته باشد، برای این کار مناسب است.

فضای مناسب شغل زنبورداری
فضای مناسب شغل زنبورداری

چه گیاهانی منابع شهد و گرده زنبور محسوب میشوند؟

در شروع طرح زنبورداری گیاهانی چون درختان میوه شکوفه دار بهاره سیب، گلابی، انواع مرکبات، زردآلو، آلوچه و گیلاس، پنبه، آفتاب گردان، یونجه، شبدر، بیدمشک، گون، آویشن، نعناع، اقاقیا، بالهنگ، گیاهان زینتی شامل می شود.

همچنین طیف بسیار وسیعی از دیگر نباتات زراعی، باغی، جنگلی و حتی گیاهان دارویی روی تپه ها و مراتع منابع شهد و گرده برای زنبورعسل محسوب می شوند.

وجود آبی آشامیدنی کافی در منطقه و نبود حیواناتی همچون خرس و پرنده زنبورخوار در منطقه هم مهم است.

همچنین وجود راه ارتباطی برای حمل و نقل به محل و دسترسی آسان به بازار و رعایت فاصله ۲٫۵ متر بین دو کندو ضروری است.

منبع شهد و گرده
منبع شهد و گرده

بهترین مکان برای استقرار زنبور

بهترین مکان استقرار در شروع طرح زنبورداری برای عسل در یک باغ یا مزرعه بزرگی است که محصول آن باید توسط زنبور عسل گرده افشانی شود.

در این شرایط شما بهترین راندمان تولید را از زنبورستان خود خواهید داشت.

زیرا تولید عسل رابطه مستقیمی با عملکرد زنبورها و محیطی که در آن هستند، دارد.

اگر شما بهترین زنبوردار باشید ولی محیط فاقد گل و گیاه باشد، موفق نخواهید بود.

زنبور نیز مانند سایر جانداران به آب احتیاج دارد. هرچه آب سالم و پاکیزه در دسترس تر باشد، بازده کندوها بالاتر می رود و زنبورستان از سلامت بهتری برخوردار خواهد بود.

بهترین مکان برای استقرار زنبور
بهترین مکان برای استقرار زنبور

زنبورداری در ایران

سرانه تولید عسل در کشورمان ۹۷۸ کیلوگرم است و سرانه مصرف عسل هم ۹۶۱ کیلوگرم است.

زنبورداری در ایران سابقه قدیمی دارد. در دوره هخامنشیان نگهداری زنبورعسل در ایران رواج داشته است.

از عسل به عنوان یک ماده شیرین غذایی و دارویی استفاده میکردند، ۸۰۰سال قبل از میلاد قدمت آشنایی ایرانیان با این حشره مفید است.

واحد بزرگ صنعتی پرورش عسل در ایران

با پیشرفت پرورش زنبورعسل در اروپا و امریکا و با ورود کندوهای مدرن و ملکه های هیبرید به کشور (از سال ۱۳۳۵ به بعد) علاقه مندانی در نقاط عسل‌خیز کشور به ایجاد واحدهای بزرگ صنعتی پرورش زنبورعسل توجه کردند.

نگهداری زنبورعسل در اکثر مناطق خوش آب و هوا و مستعد کشور زیاد بوده و هست.

در بعضی از مناطق نگهداری کندوهای بومی مرسوم است ولی امار سالهای اخیر نشان میدهد.

که کندوهای بومی کم شده و جای خود را به کندوهای مدرن داده است.

درحال حاضر زنبورداری در کلیه مناطق ایران جز مناطق کویری کشور گسترش پیدا کرده است.

وسایل مورد نیاز برای پرورش زنبور عسل

کار زنبورداری هم وسایل مخصوص به خودش را دارد که در ادامه به معرفی آنها می پردازیم.

لباس مخصوص زنبورداری:

این لباس ها معمولا یکسره یا دو سره بوده و بدن انسان را به طور کامل می پوشاند که باید با پوشیدن چکمه و سر گذاشتن کلاه مخصوص زنبورداری مورد استفاده قرار گیرد. پوشیدن دستکش چرمی یا پلاستیکی تا زمانی که بدن به نیش زنبور مصونیت پیدا نکرده است کمک کار شماست ولی بهتر است بعد از آن جز در موارد ضروری از دستکش استفاده ننمایید. بدون دستکش به راحتی می توانید کارهای زنبورداری را انجام دهید.

دودی:

در مواقع بازکردن درب کندو باید از دودی استفاده نمود. دودی معمولا با پوست و برگ درختان, کلش و… کار می کند. قبل از بازدید حتما باید کمی دود به کندو داده شود چرا که با استفاده از دود جمعیت کندو از حضور زنبوردار بر سر کندو مطلع می شوند و هنگام کار کمتر نیش می زنند.

اهرم:

از اهرم برای برداشتن درب کندو, جدا کردن قاب های به هم چسبیده, نظافت کندو و تراشیدن موم های اضافی استفاده می شود.

برس زنبور:

برای برس زدن زنبورها خصوصا هنگام برداشت عسل کاربرد دارد.

کاردک:

برای کارهای مختلف زنبورداری مورد استفاده قرار می گیرد.

سیم گالوانیزه:

برای سیم کشی قاب ها یا چارچوب ها از آن استفاده می شود.

موم دوز:

موم دوز دارای یک چرخ دندانه دار است که با داغ کردن آن در آب گرم و با استفاده از تخته موم دوز و حرکت دادن آن روی سیم چارچوب, سیم به ورقه موم دوخته می شود و می چسبد.

تخته موم دوز:

برای چسباندن یا دوختن برگ موم روی قاب های سیم کشی شده مورد استفاده قرار می گیرد.

موم بر:

دارای یک چرخ فلزی تیز است و برای بریدن برگ موم به ابعاد دلخواه از آن استفاده می شود.

ظرف غذا خوری:

به اشکال مختلف وجود دارد و در زمان تغذیه مصنوعی زنبورها از آنها استفاده می شود.

قفس ملکه:

قفس ملکه برای حمل و نقل ملکه و معرفی آن به کندو به کار می رود.

چنگال مخصوص عسل:

برای درپوش برداری شان های عسل یا پولک تراشی در زمان استخراج عسل کاربرد دارد.

اکستراکتور:

دستگاه اکستراکتور برای استخراج عسل از آن استفاده می شود.

وسایل زنبور داری
وسایل زنبور داری

بهداشت و بیماری ها

زنبورعسل جانوری آسیب پذیر است و مانند سایر حیوانات به برخی از بیماری ها حساس است.

متأسفانه بیشتر بیماری ها باعث انهدام بخش مهم یا تمامی کلونی های زنبوردار می شود.

ضمن خسارت به زنبوردار معالجه می شوند، که معمولاً تلفات ۳۰، ۴۰ درصدی را به همراه دارد و باعث ضرر و زیان فراوان می شود.

اقتصادی ترین اقدام برای جلوگیری از ابتلای زنبورها به بیماری توجه زنبوردار به بهداشت منطقه است.

نزدیکی به دامداری یا مرغداری ها یا کارخانه های مواد شیمیایی یا کود، یا محل تخلیه زباله یا مزارعی که با آب فاضلاب آبیاری می شوند برای زنبورستان مساعد نیست.

چون بوی بد، زنبورها را فراری می دهد.همچنین ممکن است برگشت به کندو نداشته باشند.

دور شدن زنبور و مشکلات آن که به خاطر نبود بهداشت منطقه است

زنبورها با توجه به شعاع پرواز خود ممکن است تا پنج کیلومتر از محل زنبورستان دور شوند.

اما نزدیک بودن زنبورستان در فاصله ۵۰۰متری به خانه های مسکونی مشکلاتی را به وجود می آورد.

مشکلاتی از قبیل ورود به خانه ها به خاطر وجود مواد شیرین و… است.

همچنین بروز مشکل برای ساکنان یا ناتوانی زنبور در خروج از خانه که در این صورت با تلف شدن آن همراه است.

سود و زیان سرمایه گذاری در این زمینه

در واقع می توان کارکردن در این حوزه را در کنار کارهای دیگر راه انداخت و حتی حرفه ای برخورد کرد.

آموزش صنعت زنبورداری در سراسر کشور مهیاست و این پتانسیل را دارد که بدون هیچ مشکلی، درآمد ایجاد کند.

برای شروع زمینی به مساحت ۱۰۰ تا ۱۵۰ مترمربع کافی است. ولی باید برای سال های بعد گسترش داد، چون تولید در فضای محدود صرفه زیادی ندارد.

انواع عسل در زنبورداری

ما سه نوع عسل داریم:

  • یک نوع، عسل طبیعی است. (یعنی عسلی که به طور مستقیم از شهد گل به دست می آید.)
  • یک نوع دیگر داریم که اصطلاحا به آن عسل شکری می گویند. (این عسل زمانی تولید میشود که زنبوردار در شرایط خاصی و در فصل بهار به زنبورهایش شکر میدهد.)
  • یک نوع عسل نیز، عسل های تقلبی است. (این نوع عسل از طریق زنبور تولید نمی شود. بعد از نشاسته این عسل را تهیه می کنند. و بعد هم یک تکه عسل طبیعی را به آن اضافه می کنند و به آن عسل می گویند.

فرآورده های اصلی عسل

فرآورده‌‌های اصلی زنبور عسل و محصولات زنبورداران:

  1. عسل
  2. گرده گل
  3. ژله رویال یا شاه‌انگبین: شاه‌انگبین یا ژلهٔ رویال از محصولات زنبورعسل می‌باشد.
    (شاه‌انگبین نوعی ماده غذایی است. که توسط زنبورهای عسل تهیه می‌شود. همچنین معمولاً همه لاروها در سه روز اول زندگی از شاه‌انگبین تغذیه می‌کنند. ماده‌ی پر انرژی و گران)
  4. بَره‌ موم: (بره موم ماده‌ای شبیه موم و از تولیدات زنبور عسل است. حالت آن خمیری شکل و چسبناک با بوی مطبوع که رنگ آن از سبز تا قهوه‌ای تیره متغیر است. رنگ و عطر بره موم در مناطق مختلف متفاوت بوده و خصوصیات آن بستگی به نوع گیاهان موجود در هر منطقه دارد. بره موم، در هوای سرد، ترد و شکننده و در هوای گرم، نرم و چسبناک می‌شود.)
ژله رویال یا شاه‌انگبین
ژله رویال یا شاه‌انگبین

گرفتن مجوز زنبورداری

برای شروع طرح زنبورداری شما میتوانید با داشتن ۴۵ کلنی و دادن آمار به جهاد کشاورزی منطقه خود دفترچه زنبورداری بگیرید و از مزایای آن بهره‌مند شوید.

یکی از مزایا، این است که میتوانید با توجه به سهمیه منطقه خود با توجه به تعداد کندوها شکر دولتی بگیرید و یا بیمه تامین اجتماعی بشوید.

همچنین قادر به دریافت تسهیلات از جهاد کشاورزی میشوید.

هدف ما در فروشگاه آژنو در دسترس قرار گرفتن اطلاعات کاربری و مفید برای فعالان حوزه دام،طیور و آبزیان است.

امیدواریم ارائه این مطلب برایتان مفید واقع شده باشد.شما با مراجعه به قسمت فروشگاهی آژنو میتوانید اقدام به تهیه وسایل مورد نیاز زنبورداری را داشته باشید.

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*